Trzeci migdał (tomik ciurkiem)

 Za mało

Z ciasno spiętych ust

oddech się przeciska.

Urywanym świstem

zapewnia mnie,

że jestem.

Pokazuje na migi

– to nie wystarczy

Bryndza

Tak się spieszyłam – mało snu, życia

więcej. Żeby zawsze były pod ręką,

otwarte listy i książki schowałam w ziemi.

Zaszalałam kilka razy, trochę uciekłam,

trochę wracałam, hodując czule depresję

i inne łatwo zapadalne stany.

I nagle odwołali koniec świata. Nikt

nie przeprosił. Żadnych wyjaśnień.

Nie byłam na to gotowa, znowu

trzeba się rozgrzebać, otrząsnąć z tego

przestrachu i zwolnić. Tak się nie robi.

 W tajnej służbie u pana Boga

Kruku, kruku, nie bujaj, z gałęzi kąt

widzenia pełniejszy – jak spadniemy,

wydrapią nam oczy te wygolone małpy

niskopienne – tu nikt po nas nie sięgnie.

Podejrzymy sobie ptasie móżdżki,

zbierzemy dowody i doniesiemy

o tym szambie, bo kto zrobi to lepiej?

Gołębie nie ujawnią wszystkiego,

z serca skłamią dla świętego pokoju.

Kruku, kruku, powiedz mi – czy on taki

niedoinformowany może spać spokojnie?

Trafił na nas i miał szczęście. Pod to drzewo

schodzą się wszyscy; liczą łupy, usuwają

nierównych do podziału. W tajnej służbie

u takiego pana nikt się niczemu nie dziwi.

Zapiórkujemy wszystko w pamięci, nie ma

co krakać. Pora do raportu, jutro kolejny

dzień. Najemnicy znowu będą tu rozliczać bitwy.

To nic (wizyty domowe)

W mojej głowie przeciek, nie układają się w całość

stare, mało czytelne wątki. Czasem robi się jaśniej,

ale wtedy wycieka ze mnie własna pamięć.

W tym stanie czuję, że ubywam, że zapomnę,

kim nigdy nie byłam dla siebie. A mogłam.

To żadna katastrofa, panie doktorze. Jest stan

niepewności, który przyjemnie dręczy, jakaś

czystość we mnie i poza mną. Coś nowego.

Może

Każdemu może przydarzyć się wszystko.

To jest ten śniący się nocami – pęknięty

sufit i wygrany trylion, który dzielimy

w pamięci między tych, co nie wygrali.

Po drodze leci nam z tego wora jak leci,

ktoś się potknie, ktoś inny przeskoczy.

Będzie trochę śmiechu, zazgrzytają zęby.

Czy zawsze musi być wszystkim po drodze?

Nie ma najlepszych miejsc, jedynych wyjść,

najpiękniejszych kobiet. To te nieszkodliwe

kłamstwa, które lubimy, takie świecidełka.

Kto z was jest pewien, że chciał się urodzić,

zanim się urodził – niech tutaj przyjdzie

i skłamie.

  Chwilowo (wizyty domowe)

Muszę wyjść z domu, chociaż na zewnątrz

duszno. Małe, wredne muszki wpadają

na człowieka, wchodzą do nosa.

Duszno, jak już wspomniałam, i ślepo

od słońca; nie mam lasu i rzeki, nawet

strumienia nie mam, ale muszę stąd

wyjść, bo się wścieknę. Będzie dobrze,

doktorze – odnajdę leśną drogę,

może znak albo kamień, rozległe pola,

sarny i jakieś robaki. Żadnego człowieka.

Nie dostrzegam w ludziach niczego ważnego,

ale to mnie chwilowo nie martwi, doktorze.

Chcę nikogo nie słyszeć, żadnych słów.

Chcę tylko odgłosów – pisków, szelestów,

bo zrobiłam się ostatnio jakaś romantyczna

i zamierzam sama przez to przejść.

Ćwiczenia

Zgódźmy się w końcu, że czystość to pojęcie

abstrakcyjne, bo inaczej zaczniemy się spalać

w domowym laboratorium, gdzie metodą prób

chcemy uzyskać wolną strefę i przestrzeń.

Trudno nazwać ten pomysł złotym środkiem.

Popatrz – w mieście morderców nikt normalny

nie zapyta, czemu ktoś zginął od strzału w plecy.

Ty unikasz spraw, gdzie rządzą przypadki

– ja wchodzę w nie bez pukania. Kto to przetrwa,

kto jeszcze nawywija, kto szybciej się zmęczy?

Głupota

Ciśnie się na usta słowo,

którego nie wypowiem.

Cenzura lubi je przekreślać,

przeklinać cnotliwe ciotki,

dziecko powtarzać, a ksiądz

nie rozgrzeszy.

Ciśnie się i wpycha,

pewne, że najbliższe

prawdy. Jest coś takiego?

Otwieram usta zdumiona,

że chciałam mu się

poddać i milczeć jak tchórz,

a ono przecież nie ma tu nic

do

Krucha

Te katastrofy dzieją się bez świadków, pełno

rozrzuconych szczątków, zachowały się nawet

odciski, parę ostatnich listów, dziwnym trafem

zdarzają się nawet zdjęcia całkiem rodzinne.

Chowam w sobie czarną skrzynkę – nie będę

niczego im ułatwiać. Nie wiem dokładnie,

co się tam zapisało, nie chcę wiedzieć, przecież

powinni tu być i coś z tym polem po bitwie

zrobić. Teraz, kiedy jest prawie po wszystkim,

trudno znaleźć jakąś intymność, spokojne

miejsce, żeby pomyśleć, co poszło nie tak.

Gdzie zgubił się ten pięknie zaplanowany świat

wypełniony niekoniecznie mną po brzegi?

Ocknęłam się w momencie, kiedy już mnie

nie ma w spisie rzeczy nieodnalezionych.

W innych rejestrach też jestem skreślona.

Tak kończy się czasem zbyt ambitny program

na swój temat. I żadnych śladów.

Odpuść

Już się przejadłam tą prawdą.

Zalega teraz we mnie, wędruje w górę,

dochodzi do ust i cofa się tchórzliwie.

Mówię sobie: nie ma, babo, widoków,

że coś się z tego wylęgnie. Lepiej odpuść.

Żyję więc pół na pół, nie stwierdzam niczego,

nie chce mi się zgadywać ani przypuszczać.

Pora na coś bardziej ludzkiego.

Spokojnie, panie (wizyty domowe)

Gabryś był nawiedzony, panie doktorze. We śnie

zobaczył białego

gołębia na parapecie. Mocno naciągany

argument dla takiej duszy

szczypiaszczej jak ja. Raj rajem, piekło piekłem,

ale jestem zainteresowana,

kto jest szefem czyśćca, bo mnie

najbardziej odpowiada ten ustrój. Republika

dla normalnych ludzi.

Mówiłam mu: zostaw ten różaniec,

tam nie kryje się żadna odpowiedź.

Nagły apetyt

na któregoś z bogów

może zmienić się w chorobę

nieuleczalną.

Gabryś chciał mnie nawracać, doktorze.

Nauczanie początkowe życie

załatwiło mi bezpłatnie i nie dam się wkręcić

w żadne parapety. Nadrabiać braki

pod koniec życia? Niech spada.

To nie ja zobaczyłam Boga w oknie,

to nie ja zadrżałam.

Spowiadam się z cudzych grzechów

i tego się trzymajmy.

Halo? (wizyty domowe)

Halo, ma pan psa?

Doktorze, czuję, że one nie przepadają

za wami, ale gdyby się pan postarał, to

kto wie.

Z nimi jest tak, że kocha się w całości.

Obesra, szczeka w nocy, w całym domu

sierść i kości schowane w takich skrytkach,

że dopiero smród podpowiada, gdzie są.

Ale pies to pies, a nie człowiek, i jemu

wybaczam prawie wszystkie katastrofy.

Dzwonię do pana, bo miałam zamiar

oddać swojego psa do poprawczaka.

Pomyślałam jednak, że jak się komuś

zwierzę, to nie oddam. Nie musi pan nic

mówić, nie po to dzwonię, żeby słuchać,

ale żeby mi przeszło.

El cztery

Nie mogę udawać, że nic się nie stało,

że to tylko k o t. Przejechanego

prawie na śmierć łaskawie przyniósł

do domu. Twój kot uczy się ż y c i a,

powiedział, kładąc mi na kolanach

zakrwawione rude nieszczęście.

List z ucieczki (wizyty domowe)

Wracam do nich, panie doktorze.

Deszcz już nie zacina, chmury wywiało

z wyspy. Dom bezpiecznej wiosny

dla ślimaków nie zatonie. Napiszemy

ostry list do szefa kuchni w Nantes

– niech na nic od dzisiaj nie liczy.

Skrzydlaki pilnują wyspy na zmianę;

czasem któryś narobi nam na głowę,

ale nie w takie gówno się wchodziło.

W tym podglądaniu jest jakaś

perwersja, aż kusi, żeby się wtrącić

w ich ślimaczenie, ale nie wypada.

Lepiej się pomodlić, żeby nikt nas

nie znalazł i nie wziął pod but, do ust.

Bez zapowiedzi (wizyty domowe)

Znowu jestem pierwsza – to takie dziwne, wiesz?

Chciałam tylko przyjść, zaczepić kogoś, posłuchać,

o kim dzisiaj będą kłamać, o co się kłócić, przez kogo

płakać. A tutaj pusto. Zero człowieka, żadnych śladów.

Jestem pierwsza i ostatnia, za drzwiami zimna kanapa,

której nienawidzę. W niczym mi nie pomogła, nie

ułożyła mnie od nowa, a obiecałeś, że z tego wyjdę.

Ktoś kogoś oprawił w ramki i powiesił na ścianie

jak martwy pejzaż. Teraz patrz i zachoruj na mnie.

Tego ci serdecznie życzę, jebany doktorku.

 Czekać

Zobaczyłam na chodniku człowieka, który

spoglądał w górę, jakby czekał, aż coś spadnie

– specjalnie dla niego wyląduje na tym

dziurawym chodniku i powie: jestem.

Przestało się liczyć, gdzie szłam i po co,

poczułam, że muszę z nim zostać.

Nie pamiętam, kiedy ostatnio czekałam

na cokolwiek, a to taki piękny stan.

 Odleżyny

Połóż mnie – prosi ciało. Nie walcz,

bo się spalisz. Myślisz, że coś zostanie?

Części mowy krztuszą się bezradnie.

To jest dziki język, nie zrozumiesz go.

Czas, ten całodobowy fryzjer, zbierze

słowa na bok jak grzywkę, pousuwa

to, co rozdwojone, i każe słono płacić.

Pokaż mu, że się nie boisz

i nie zaciskaj ust.

Słowa

 Związane byle czym, rzucane niedbale

gdzie popadnie. Trudno połapać się, co jest

przypadkiem, prawdą, przemilczeniem,

a co bełkotem bez znaczenia.

Odpowiedzi bez pytań – martwe dusze

stwierdzone podstępnie na skrawkach dni,

o których mówi się, że są pełne rozmów

człowieka z człowiekiem. Obserwatorzy

z ruchu warg czytają nieistniejące więzi,

a słowa panoszą się i są coraz cięższe,

stawiają skandaliczne warunki, ale

każda cisza jest lepsza od wrzasku

i lepiej coś stracić, niż stracić wszystko.

Porządek

Skrócić język jak się skraca

rozdwojone paznokcie i czekać,

aż odrośnie. Głód i milczenie

jak zwykle, bez recepty, leczenie

na własny rachunek. Próby.

A ręce? Zostawić czy przyciąć

tam, gdzie ich nie czuję?

Co mam zrobić z głową, obcą

ziemią, na której nic nie chce

wzejść? Ogłowię się jak drzewo,

ostrożnie, omijając każdy nerw.

Trzeba będzie żyć tylko nocą,

bo wtedy bardziej mi się wydaje

niż wiem.

Zmiana (wizyty domowe)

Powinnam być w innym miejscu, w innym

mieście – tam, gdzie moje życie nie będzie

się jąkać i paprać. Ma pan coś takiego

na oku? Nie, nic nie będziemy ustalać ani

przepisywać, mnie te złote środki nie kręcą

od dawna – przynajmniej na coś w końcu

zrobiłam się odporna. Pojechałabym

w wysokie, tybetańskie góry, gdzie ludzie

nie przestają się uśmiechać, choć nie mają

niczego. Coś musi być w ich powietrzu, może

w tamtym niebie, że się tak ładnie cieszą.

Idę. Znowu, jak widzę, wychodzę z niczym,

doktorze, a panu nawet nie jest głupio.

Jednym ruchem

Tutaj nie ma pięter, pieczęci, zaginął zbiór

odcisków, piętno stało się niewyczuwalne.

Schodzą się umorusani chłopcy z gwiazdami

szeryfa i przerażone dziewczynki z lalkami,

którym zapadły się szklane oczy.

Starość musi tutaj stać w kolejce, nie jest

przywilejem, ale nie narzeka, bo nigdzie

się nie spieszy. Siadła grzecznie i rozdaje listę

zaginionych dzieci – niemą prośbę o wsparcie.

Młodość przyszła z ciekawości, ciężko oddycha

i dodaje sobie lat. Jeszcze nie wie, że w tym

eksperymencie jest materiałem wyjściowym.

Ucinanie pamięci jednym ruchem. Zanim

cokolwiek się zacznie, z czymś na sen

wymiesza się ból i potoczy się życie we śnie.

Zostaną blizny, ale to jedyna metoda naturalna.

My (wizyty domowe)

Dzisiaj przyszłyśmy obie, bez naszego męża i dzieci.

Mamy ze sobą problem i nie jest wesoło, doktorze,

bo od pewnego czasu nie mieścimy się w jednym

ciele. Ona mówi jestem coraz młodsza, tylko nasze

dzieci się starzeją, a ja patrzę w lustro i przecież

widzę, że poszłam mocno do przodu. Poszłyśmy.

Zaczynają się ciche dni i protesty, odmawia

mi prawa do siebie, wspólnej samotności

i wciąż ogląda tamte zdjęcia, na których nas

już nie ma. Czy to się da wyleczyć? Niech

pan coś na nią wymyśli, ja jestem zdrowa,

ale mogę się zarazić czymś odjechanym.

A po co?

Pat (wizyty domowe)

Nie wiem, co jeszcze we mnie wstąpi, jeśli

będzie pan wydzwaniał po nocach i płakał.

Życie ułożyło nas po przeciwnych stronach

i nie pan, doktorze, a ja – powinnam wyrzucać

z siebie zużyte zapasy siły i wyżalać się,

za coś przecież panu płacę, wciąż za coś płacę

i końca nie ma; są rachunki, gonitwa i sny

w kawałkach, bo mój lekarz zaczął się bać.

Nie możemy sobie pomóc, raczej pan – nie

może. A ja nie umiem.

Dziura

Może coś zostawić, nadać telegram

na potem, kiedy okaże się, że słowa

staną się jedynie znakami

odciśniętymi w podniebieniu.

Ziemia nie będzie spokojna, woda

obojętna, i żadna susza nie zmieni

ciała w kronikę dziejów.

Nie da się umrzeć i zostać.

Potem

Aleksander planuje swoją przyszłość

po śmierci. Miękki fotel ma go

rozluźnić, wódka – wyostrzyć.

Potem jest bardzo skomplikowane

– dochodzi w końcu do wniosku.

Aleksandrze – pyta Aleksander

–  od czego byś zaczął?

Postanawia, że od początku:

z bazy danych usunie to, co ma

tu zostać, resztę prześle wyżej.

Spisze na skórze swoją historię

– może ktoś to odczyta, gdy ciało

wyschnie jak pergamin.

Przyszłość już masz za sobą

– krzyczy. Nic mu się nie

zgadza i nie ma co przesłać.

Chciałby po śmierci żyć dalej,

a nie zaczynać od nowa.

Tutaj już mu się nie chce.

Plecak

Tadźce Mikołajkowi

Podróżni niecierpliwie ściskają walizki,

on nie ma nic. Jego bagaż został tam.

Mężczyzna w wojskowej kurtce czeka.

Pociąg do Zamościa nigdy się nie spóźnia.

Przyjeżdża, odjeżdża, ale zawsze bez niego.

On tylko dotyka swojego wagonu, potem

wraca do mieszkania w starej kamienicy.

Jutro znowu przyjdzie o tej samej porze.

Zawiozłabym go tam, ale wciąż powtarza,

że nie chce jechać do miasta, którego

już nie ma. Tam jest teraz inne miasto.

Proszę nie płakać

Zofia ma otwarte oczy, uśmiecha się.

To znaczy, że śpi. Dzisiaj przyszedł

do niej piękny, siwy mąż, znów przyniósł

albumy. Jasnowłosa Zofia stoi na scenie

z bukietem kwiatów. Kłania się i kłania.

Nie dała się wtedy kochać i sama nie

kochała. Miała czarne pianino, owalne

lustro, puszyste suknie. I wielki głos.

Moje biedne maleństwo –mąż gładzi

 łysą jak u pisklątka główkę – teraz masz

tylko mnie. Ona przestaje się uśmiechać,

już nie śpi. Zatyka uszy i rusza ustami,

jest zagniewana. Udajemy, że słyszymy

tę arię, wszystkie głośno bijemy brawo

i kłaniamy się, chociaż właśnie zasnęła.

Plan

Kiedy z nieba odlecą samoloty

i w portach przestaną czekać

na statki – zejdziemy z drzew,

żeby zebrać to, co z nas wypadło.

Wszystko możemy

Rozebrało ich na dobre pod tą

smutną ziemią, zrównało w prawach

i uciszyło, bo tutaj bólu nie ma.

Został z nami, w opuszczonych

domach, na pustych ławkach,

w naszych głowach, listach, we krwi.

Wrócił niedawno. Czasem ból powraca

nawet do umarłych. Czy ktoś ich słyszy?

Kości nie mówią już.

Wiszę

Nie wchodzę w drogę tym, którzy są mi

coś winni. Im dłużej to trwa, tym bardziej

nienawidzą. Wreszcie zapominam, żyję

w miarę statecznie, ale jestem tylko

kurewsko poczciwym wrogiem numer sto.

Wypada się gdzieś schować, może zapomną,

że mają coś mojego. Święta Sklerozo, poratuj

w biedzie, zstąp na ziemię, wymaż ten dług.

Korki

Matematyka ciał to dziwny przedmiot,

nic nie odejmuje się bez reszty, z tyłu

jakieś ułamki. Jakby było mało, że trzeba

na siebie działać, te reakcje, równoważnie,

pęki kluczy do niczegoś. Nie lubimy, ale

ślubowaliśmy, prawda? Panowie, nie tak

dramatycznie, skąd u was to ideolo w tle?

Lepiej chcieć czy musieć? Oto jest pytanie.

Ale nie liczcie, że ktoś wam podpowie,

jak ten test zaliczyć, jak wyjść z niego cało.

To nie porażka

Lubię cię fragmentami. Bardzo rozsądna postawa,

żeby, tak jak kiedyś, nie ryczeć. Byłeś wściekły,

a ja niepotrzebnie puchłam i tłukłam zastawy.

Po co? Od kiedy zaczęłam cię podglądać, wiem, że

muszę omijać twoje mało przyjazne miejsca i brać

to, co najlepsze. To nie porażka, że lubię cię tylko

w kawałkach. Popatrz, ile się zmieniło, odkąd nie

jesteś traktowany kompleksowo. Przynajmniej

oboje żyjemy.

Dobrze

Budzisz się z krzykiem w środku nocy

i pytasz, czy cię kocham. Znowu ci się śniło,

że umarłam; mam tak samo, ale nie krzyczę.

Sprawdzam, czy oddychasz, i gaszę światło.

Nie słyszę zbiorowego płaczu, nie biją dzwony

– widocznie sny o śmierci są bezdźwięczne.

Jeszcze nigdy nie byłam taka brzydka,

źle uczesana, dostojna i obstawiona

sztucznymi kwiatami, których nienawidzę.

Te sny urywają się, kiedy czuję, jak spada

na mnie ziemia. Wtedy szukam po omacku

kapci i wymykam się z pokoju.

Jak dobrze ucieszyć się nocą, że jeszcze

się żyje – ciemność i śmierć to nie na moje

nerwy. Ożywiona, z pasją układam szuflady,

prasuję nawet to, co wyprasowane, nucę.

Ulatnia się strach, że wróci sen śmiertelny

i namiesza. W końcu zasypiam zmęczona

i żywa.

Wyjście

Pocieszycielka obwisłych pośladków

i zdradzanych przez lata kobiet

– to nie ja. Tamta wyjechała daleko.

Podobno leczy gdzieś te wszystkie

swoje nadczynności, bierze w tyłek

zastrzyki na odporność i twardnieje.

Nie, nie zostawiła adresu ani listów,

a ja tylko sprzątam ten syf po was,

dbam o kwiaty i porządkuję jej sprawy.

Kiedy wrócę – powiedziała – chcę zastać

tylko to, co moje. I zmień zapach tego

domu, niech będzie tak, jak kiedyś.

.

Nie wyjechała bez pożegnania, skądże.

Jadę zaopiekować się sobą – wyjaśniła.

A reszta, bez urazy, zwisa mi jak stalaktyt.

Nic więcej

Poezja nie ma dla mnie czasu. Bierze jakieś

fuchy, łapie zlecenia jak leci, nie odpowiada

na moje listy. Listy są rzeczowe, wcale nie

w histerycznym tonie – przecież ja niczego

nie chcę od wierszy. Może tylko spotkać się

na chwilę, pogadać. Żadna terapia czy koło

ratunkowe. Spotkanie robocze. I tyle.

Cicho, ciszej

Moje ciało nie chce ze mną rozmawiać.
To kara za brak adoracji. Nigdy nie byłam
podekscytowana, że je mam, że takie,
od początku tylko moje, że kocham.

Widzę, kiedy wychodzi każdego dnia
a potem wraca. Lżejsze, odwodnione
i coraz cichsze. Ja, pełna kości i żył
nie mam odwagi się nim okryć.

Boje się, że go nie wystarczy na mnie
całą. Czegoś nie zasłonię, nie ochronię.
Trudno dopieścić siebie niezupełną
I kłamać o przejściowej  rozsypce.

Przecież ono kiedyś już nie wróci.

Poczta

Piszesz droga Marianno: zostałam
sama. Z listu wynika, że, powinnam
niezwłocznie zaangażować się
w twoją samotność, co oznacza
rezygnację z własnej, oswojonej
już na tyle, że nie odczuję różnicy.

Co mam powiedzieć, kiedy wczytuję się
w kobietę wewnętrznie martwą z powodu
katastrofy, która przytrafiła jej się nagle.
Nie wie co z tym zrobić. Może nie umie?

Pisze, że chce do mnie przyjść, a raczej
przychodzić. To nie jest dobry pomysł.
Obie – będziemy świeżymi grobami
na nowym cmentarzu, wciąż surowym,
bo zima i nic tutaj jeszcze nie kwitnie.

Jeśli nawet usiądziemy razem przy stole,
będziemy coraz bardziej same, żadna
niczego z siebie nie wymaże, nie dopisze.

Życie to ostra pojebalnia, Marianno
- z życiem się nie cackaj, ono z tobą
nie bawi się lalkami, bo dawno już
z tego wyrosło.

Naucz się pustki, to może być
najlepsze, co cię spotkało.

Jakie to życie jest krępujące (książka)

W jasno
 

Nie chciano jej poświęcić, bo zaczęła
winy rozbierać na części i za niewinne
uznać to, co w grzechu piękne. Wejście
na tę górę – miało być odkupieniem.

Widziałem kiedyś pobielane kości, lśniący
performance w wysuszonym korycie rzeki.
Jak jej nie uwierzyć, że tak właśnie było,
przecież za chwilę umrze i nie musi kłamać.

Podobno na szczycie płaskim i twardym
jak łoże pokutne – myślała z rozrzewnieniem
o grzechach, których nie zdążyła popełnić.
Tutaj miała się klarować jej zmącona czystość.

Nie mogła się jednak uwolnić od tęsknot
– wpisywała je palcami  w wilgotną ziemię,
jakby chciała zasiać tam jakąś prośbę.

Wiatr zmiatał ją ze szczytu, kierował na skały
a potem spychał na brzeg górskiej rzeki i topił
powoli, póki jeszcze żyła. Wysychały razem
coraz jaśniejsze, ze zgodą wypisaną na dnie.

 
Porosłam


Skopana, wygładzona grzbietem
dłoni, czekam na wszystko
z czego wyrośnie głód.

Wysypisko kamieni – pole niczyje.
Ani razu nie byłam tu matką, choć
każdego dnia coś przychodzi na świat.

Z odciętym pędem można się tylko
tułać, ze sobą na karku – kamieniem,
który nie umie się ze mnie wykruszyć.

 
Odbicie

Kryształowa ryba, samotna i martwa
spoczywa na bezludnej półce.
Wlewam w nią fragment oceanu;
 piasek osiada na dnie brzucha
i spiętrza się, w bólu rodząc wydmę.

Nie cieszy mnie to oszustwo,
powinnam ją rozkuć i zostawić
w spokoju, osobno samotną, jak ja.

Na dnie pustyni dwie ryby
– jedna płacze, druga chce.
 

Zamieć

Popękaliśmy, chłopcy i dziewczyny – jednych
te wstrząsy zmiotły do ostatniego okrucha,
inni opuścili siebie w pośpiechu.

Zeszli się najniżej, jak mogli i ukryli tam, gdzie
horyzont nie odwraca się do nikogo plecami.
Podobno jest takie miejsce, o którym mówią,
że tylko tutaj odprawia się samoleczenie.

Każdy drąży własny tunel i przechodzi
na drugą stronę, niosąc w sobie jakiś ból;
taki, co czasem zabija, choć wciąż jest czucie 
i puls. Umarło w nas tyle, że można z tym jeszcze
żyć. Uprawiać teatr kukiełkowy i zbierać oklaski.

Zamiast wszystkiego

Kiedyś miałam dom, już nie chcę

Mogłabym zapytać: co dalej,
ale nie wolno ciągnąć się za język,
kiedy ostatnio taki łatwopalny
i aż go nosi, by podłożyć ogień.

Ciało mną potrząsa, wmawia, że jest
chore – ignoruję ból i próby omdlenia
– nie odpowiadam na zaczepki.

To, co się psuje, nie dotyczy ciała;
niech ono zrozumie, że stało się obce
i w innym miejscu  wyleje się krew.

Ból nie jest już moim obowiązkiem.

W zaparte
 

Nadeptali, nanieśli błota, ktoś to kiedyś
posprząta, wymieni powietrze i będzie
udawane, że tu nikt nie mieszkał
i wszystko na mnie czeka. Z tyłu ledwo
żywe dni, z przodu natarczywa ciemność.

Pęknięte lustro przecięło mnie na pół, jesteśmy
dwie osobne, karmione krwią z jednego źródła.
Podział jest nierówny, moja nieparzystość
przeciągnęła na swoją stronę to, co oddycha,
rozrasta się i tętni. Reszta po udarze, skrzywiona
i niema. Chce coś powiedzieć, chce skłamać,

że się już nie boi.


Ani, ani
 

Poczerniałe niebo wypluwa nuty
– dawno obiecane requiem dla gwiazd.
Palą się tak szybko, że noc ślepnie.
Ogień wdziera się przez otwarte okna,
rozdaje bilety na wczorajszy koncert.

To, co ją porwało, nie żąda okupu
– cena strachu jest nieobliczalna.
Tam wysoko bardzo boli, chce zadusić.

Ani spać ani spaść ani nic.

Trzeci migdał

Powoli wysiadam. Muszę wyjść z tej nory,
przy świetle policzyć zgłoski. Nie ułożyło
mi się tak, jak chciałam – ciała i ducha
 chwilowe spoczywanie. Nie chciało się.

Na podniebieniu zostały resztki smaku.
Czy wyłowi go pamięć czy utonie w ślinie?

Wypluwam nieczytelne ścinki, niezrozumiały
potok dźwięków – szybko, chaotycznie i dużo
– typowy dla niemych entuzjazm, że słyszą

przynajmniej, co im gra w zastępstwie języka.


Z ust

W przedsionku gardła wybuchło milczenie.
To stało się bez zapowiedzi, bez planów
zniszczenia tej zużytej funkcji życiowej.

Z kim, z czym uknuł się ten zbawienny spisek?
Pamięć znów mnie przerosła, głowa odmawia
współpracy udając niszczarkę – od tygodnia
wciąż wypluwa ciała obce, nieczytelną sieczkę.

W tym stanie muszę postawić na oczy, na dotyk
i słuch się wyostrzyć jak nóż. Z zerem na koncie
układać słowa, zamykać im usta i milczeć.

Niepotrzebne skreśla się samo, potrzebne się boi.

Ewentualnie

Ciało nie mówi już tamtym językiem,
zacina się, jest niewyraźne. Może zejdzie
do podziemia, żeby przypomnieć sobie
początek rozmowy, kilka prostych słów?

Ciało się nawet siebie nie domyśla.

Porusza się na pamięć, niemrawo, pod prąd.
Jest głucho i niemo. W środku tylko echo
słabnie, krztusząc się własną krwią.

Niech coś mnie dotknie, mówię.


Tak czy inaczej



Może w końcu to zobaczę, bez przekłuwania
oczu, nie łamiąc karku, spadając z urwiska.

W dole krąży dawny spokój, krótkie sny
o niczym ważnym, śmieszni chłopcy
w bardzo modnych, pustych spodniach.

A ja cię pierdolę – powiedział to tak
łagodnie, że nie wiedziała czy zaprasza
ją do łóżka czy wyrzuca za drzwi.

Kiedy wygaśnie śmiech i światła na arenie,
wejdzie w ten spokój nie otwierając oczu.

Po omacku wdrapie się na trampolinę
i może spadnie, ale to już nie ma znaczenia.
Jeśli coś chce umrzeć, niech umiera szybko.

Złamać kark czy złamać słowo, to i tak
jakaś śmierć, jakiś grób, ten sam ból.




Dżem session

Skręć – chodź do mnie,
pora wypalić razem
światło w pokoju,

domowym sposobem en deux
– rozsmarować dżem session
na suchych kromkach ust.

Przydusić, zlepić się.
Zawstydzić przepięknie.

Grunt

Wieczorem ludzie wracają do domów
i pustoszeje brzeg rzeki – nasz ulubiony
nocny lokal. Dobrze zanurzyć się
w wodzie po szyję i chrupać gwiazdy
pływające po powierzchni, jak złote skwarki.

Przychodzimy tutaj, gdy niczego już
nie musimy naprawiać. Warstwy ochronne
leżą na brzegu, przywieramy do siebie gładko.
Pod nam senna strona nieba

Nudy

Ciało musi oddychać, rozejrzeć się.
Czy ja się bardzo brzydko bawię?
Ach, to tylko kilka dodatkowych

luster, ale w tłumie nagich ciał
jestem bardziej odważna. Pan się
trochę dziwi, ja się trochę wstydzę.

Soboty są tak pięknie nieobliczalne.
Rozhulalam się z ciekawości, proszę
mnie odkrywać i milczeć. Dzisiaj ciało

mam rozgadane, ale poprzestańmy na tym.
Pan zaraz przymknie okno, ja zgaszę
światło. Pozbieramy się, poubieramy


Wirus


Chyba cię kocham – powiedziałam.
Poczuł się zobowiązany i żegnaj wianku.
Okłamałam go z ciekawości; skąd mogłam
wiedzieć, że świeżo otwarta kobieta traci
wzrok i szybko zamyka się od nowa?

Zapisana z błędami na wąskich marginesach
za wcześnie chciałam być gotowa, na czysto.
Z zamkniętymi oczami nie przedrę się przez
tę biel, nie przejdę na drugą stronę wolna.
 
Z czegoś zrobić zero. Bardzo śmieszne.


Cząstki


W wydychanym powietrzu sporo zapomnianych
zapachów; próbuję skojarzyć je z mężczyznami,
których kiedyś skosztowałam. Drobne incydenty,
gryzący smród kłamstwa. Trzeba otworzyć głowę,
przewietrzyć spokój, skasować nieme filmy.

Nie jestem taka wredna, jak kiedyś. Wzruszające.
Myślę o sobie z czułością, bo nikt inny tego
nie potrafi. Ja i ja. Związek – jak wszystko
– nietrwały, ale jedyny, na jaki mnie stać.
Bezpański, głuchoniemy, prawie ślepy.


Apetyt


Żyję ze strachem w wolnym związku,
żadnych zobowiązań – poza wiernością.

A ty gnojku, zapalasz wszystkie światła,
żeby nie widzieć, jaka jestem dzielna
po ciemku . Nie mam nawet klucza do
domu. Żadnego klucza na własność.
Trochę krzesła, trochę łóżka. Trochę.

Już nie pamiętam, kiedy przestałam
zwracać się do siebie, jak do siostry.
Bez nazwy własnej, bez pamięci
– zaczynam coś od nowa.

Cokolwiek, gdzie bądź.


Poprawki


Powoli zaczynam się układać. Kolejna próba łączenia
w całość tych wszystkich początków i przypalonych
końcówek. Nawet nie wiem co z tego wyjdzie. Może
ja, może znowu katastrofa budowlana i się zawalę.

W środku będę niedokładna, z prześwitem w sercu
i tylko oczom ujdzie na sucho ten wstrząs. To mnie
wypchnie na powierzchnię, pozwoli ocenić skalę
zniszczenia. Potem wstanę i pójdę szukać życia,
chociaż ktoś mnie wciągnął na listę poległych.


Bez odbioru


Masz tylko objawy, ta choroba atakuje innych.
Jesteś o nią zazdrosny. Wszystko, na co zapadasz,

jest uleczalne, ale ty chcesz być konający, cudem
uratowany, żeby potem opowiadać o głosach,
które ci doniosły, jak się stamtąd wraca.

A między nami – bez objawów. Nie dzielisz się
ze mną nawet tym. Gdzie jesteś, kiedy siedzisz
obok i dramatycznie zasłaniasz oczy,

kogo szukasz w tej czerni?


Nie chcesz


Chcesz wiedzieć, jak to jest, gdy sama
z sobą śpię? Zamykam oczy i słyszę
jak niepotrzebna ćma wpadła przez otwarte
okno – czuję się niezręcznie, nie widząc jej.
Miotamy się obie, ślepe i żałosne, w tym
pozbawionym prawie światła biurze spraw
pozornych, ale nie możemy sobie pomóc.

Kiedy otwieram oczy, raczej czuję, niż widzę,
że tu nie będzie walki, bo obie dobrze wiemy,
czego w tej wojnie już nie można wygrać.
Gdy martwa opada na podłogę, opłakuję
ją przez chwilę, potem wracam na tyły.

Chcesz wiedzieć, jak to jest, gdy sama
z sobą śpię i sama drżę aż do rana?




Nie mówi się


Wyjdź z tej fabryki metafor i powiedz coś
ty zimna suko. Znowu się schowałaś
w tych nierównych zwrotkach, namierzasz
mnie jak snajper, ale tym razem zadrży ci ręka,
bo już wiesz, że to nie jest tylko twoja wojna.

Dzień przepłynął przez nią, pozacierał wszystkie
ślady, zostawił w spokoju, pozornie bezpieczną.
Jej się ta wojna na pewno nie opłaci, jeśli nawet
przypadkiem coś można ocalić – jak zapomnieć
o tym, co się nie podniosło?

Nie mówi się nikomu, jak ma umierać
i jak potem żyć.


Najniżej


Proszę mnie przeprowadzić przez jakiś most. Niech ktoś
go znajdzie i zapyta czy po drugiej stronie traktuje się ludzi
z czułością. Słyszałam od mądrzejszych, że czytali o takim
miejscu i ja im wierzę. Śniły mi się porzucone przez matkę
małe, chude lisy. Mogłabym je wychować i dać się oswoić.
Kiedy słowa toną w ustach, ktoś musi mnie nauczyć nowego
języka. Gdyby był mniej ludzki, czułabym się pewniej.

Jest gdzieś taki most i porzucone dzikie dzieci, jak ja ślepe
I niezdarne. Moglibyśmy na siebie piszczeć po imieniu,

razem dorastać.


Przesiadka


Wściekłość to paliwo, na które mam
zniżkę – zamknięte oczy i noga na gazie.

Nie widzi, gdzie pędzi, kto idzie, nie
słyszy – jeśli coś się urwie, to nawet
nie stanie, nie spróbuje skleić tego, co
odpadło. Głowa się wypełnia jak
balon powietrzem – jesteś coraz większa,
ale jakby lżejsza, mniej czuła na ogień,
który cię od spodu nachalnie próbuje
oderwać od ziemi. Czy jest jakiś wybór,
jakaś inna droga i miejsce, by zrzucić
ten nadmiar paliwa, zdjąć nogę z gazu,
zostawić bagaż i pójść na piechotę?

Wniknąć w jakiś spokój, w tę pieszą
wyprawę, zedrzeć podeszwy i otworzyć
oczy, widzieć to wszystko i na wszystko
patrzeć i przytrzymać głowę, żeby
nie uciekła, żebyś nie została sama

z tym burdelem.


Niczego


Nie było mnie tam, ale czuję słodki
zapach. Tak powinna pachnieć
trucizna. Można zażyć ze smakiem,
pięknie zanikać na własnych oczach
zamiast udawać, że czegoś się chce.

Jakie to życie jest krępujące.


Wyjaśnienie

Wczoraj w nocy kopnął mnie Bóg
i dlatego płakałam. Poza tym mało
pamiętam, termometr pędził w górę
jak straceniec, w środku wybuchł
pożar, nad ranem lunął deszcz.

Dzisiaj życie podoba mi się
bardziej, chociaż nadal czuję to
kopnięcie. Dziwny sposób zwrócenia
na siebie uwagi. Teraz leżę i czekam,
aż wróci i się wytłumaczy.


Do stołu


Łapać, łapać, nie puszczać, do gardła wepchać.


Ciało, ciało żywe; toczy się życie
w cienkim płatku. Do pańskiego
stołu ludożerców zbliża się tłum.

Ginie w ich ustach to kruchutkie
ciało bez zapachu i smaku; im jest
wszystko jedno, oni przyszli się tylko
rozejrzeć przez chwilę, potem trzeba
uciekać, bo świece już gasną, słodki
dym się sączy, ból rozsadza głowę.

Ktoś się wyłamał, klęknął po posiłku,
pochylił nisko, coś do siebie mówi.
Już go nie usłyszę, bo właśnie wychodzę.
Głodna, wystraszona kryję się za drzwiami.

Czy ktoś mnie nakarmi czy ktoś ze mnie
zetrze tę pleśń i tę lepkość, do której lgnie
brud? Ja mogę jeść wszystko i mogę jeść
wszędzie, nie jestem wybredna, nie proszę
na zapas, jest mi obojętne, kto poda do stołu,
jaka będzie cena mego nasycenia.

Nie chcę tylko spłonąć, zanim się nie najem,
nie strawię do końca tej bezpańskiej ciszy.


Nie nazwę, nie umiem


Powoli urywam się stąd

Coraz jaśniejsze oczy, zieleń poszarzała;
w tej cielistości trudniej znaleźć usta,
zaznaczyć kredką wyłapany kontur.

Jestem opuszczonym, wyziębionym domem,
nic się ścian nie trzyma, odpadają klamry,
strych pełen zagadek zmysiał i wyłysiał.
Ptasie odchody przyschnięte do desek,
rozebrane gniazda, bo ptaki odeszły.

Gdzie jest schowane to, co mnie tu trzyma,
przykręca śrubki, dorzuca do pieca?
Taki podmuch na moje zmartwienie,
ludzki odruch.


Po kim, po czym

Wciąż żywi ludzie i zwierzęta w ruchu,
zapach pochodzi głównie z rzeczy
martwych. Głosy na nikim nie robią
wrażenia – słyszą je wyłącznie ci
co są daleko.

Mało tu żywego, stąd wokół ten bezruch,
wzrok wbity w ziemię i oszczędne gesty.
Można by to nazwać dostojnym skupieniem
które się pojawia za bramą cmentarza.

Coś tu nie żyje, ktoś jeszcze oddycha.
Sprawa jest dziwna, sprawa dziwnie
śmierdzi. Ci, co zostali, nie są jeszcze
pewni, po kim mają płakać: po tych
których nie ma czy raczej po sobie.


Wtedy


Pewnie, że ten dzień nadejdzie.
Nazywam to długim snem, wtedy łatwiej
wymieszać go z przyczajonym strachem.

Lęki chodzą środkiem, wymuszają czołowe
zderzenie. Wchodzę w to, ale nikt mnie
nie spotka ze zgonem wypisanym na twarzy.

Na razie myślę – ile wziąć ze sobą, ile
zostawić, co zniszczyć, a co uznać za niezbity
dowód, że tu byłam. I kto to przechowa?

Kiedy się dowiem, że ktoś chce pamiętać,
odezwę się.


Lapidarium


Wyprowadził je z rozżarzonego piachu w sam środek
piekła – teraz czekają cierpliwie, aż wiatr zawróci rzeki.
W żadnej z prowincji nie ma miejsca dla świętych słoni,
ich brzemiennych samic i wysoko urodzonych krewnych.

Z wiekiem przybywa bezradności, ubywa bezpiecznych
miejsc. I chociaż miasto jest zawsze stolicą jego smutku,
dla nich miało być miejscem, w którym uda się rozmnożyć
szczęście, ułaskawić wyklęte ptaki, poświęcić ziemię.

Miasto ciche jak cmentarz, żałobnicy pochyleni, milczący.
Wszystko stoi w miejscu, święte słonie zastygają powoli
i nie będzie komu zaświadczyć o cudzie narodzin, o bólu
krótkim i pięknym. Łaska oddala się, jak ostatni oddech.

Jakub Skurtys (Mały Format) - "Trzeci migdał"

Dwie interesujące książki „wiekowych” poetów ukazały się we Wrocławiu. Z nowym tomem Mirki Szychowiak (‘56) „Trzeci migdał” jest tak: to pierwsza propozycja nowopowstałego Wydawnictwa J, czyli samodzielnego projektu Jacka Bieruta, który oddzielił się od Fundacji im. Tymoteusza Karpowicza. „Trzeci migdał” nosi na sobie jednak ślady wcześniejszych działań Fundacji i tylko dowodzi, ile było w tym udziału samego Bieruta. Podobnie efektowna jest typografia i estetyka tomu (Artur Skowroński), a korektą znowu zajął się Grzegorz Hetman, całość wspiera oczywiście Wrocławski Program Wydawniczy. Można więc powiedzieć, że to takie alternatywne przedłużenie dobrych praktyk Fundacji Karpowicza, choć już bez jej etykiety.
Starsza z Szychowiaczek (młodsza też wydała w tym roku tom, w Biurze Literackim) ma swój osobny głos, bardzo zindywidualizowany, emocjonalno-ironiczny podmiot, podobny momentami do głosu Szymborskiej czy Lipskiej, a momentami bardziej wpadający w tony Jakubowskiej-Fiałkowskiej („Zalega teraz we mnie, wędruje w górę,/ dochodzi do ust i cofa się tchórzliwie./ Mówię sobie: nie ma, babo, widoków,/ że coś się z tego wylęgnie. Lepiej odpuść”). Znajduje sobie ponadto Szychowiak partnera do lirycznych monologów w postaci milczącego doktora (raczej psychiatry niż internisty), a same wiersze komponuje jak bardzo naturalną i przez to smutną, senilną zagajkę, w której nie treść rozmowy jest ważna, lecz sama możliwość komunikowania się. Przywołajmy taki fragment:
Dzwonię do pana, bo miałam zamiar
oddać swojego psa do poprawczaka.
Pomyślałam jednak, że jak się komuś
zwierzę, to nie oddam. Nie musi pan nic
mówić, nie po to dzwonię, żeby słuchać,
ale żeby mi przeszło.
„Halo? (wizyty domowe)”
Jest to przejmujące, bo nie sili się na nic więcej (jak czytamy w ostatnim wierszu z tomu: „przecież ja niczego/ nie chcę od wierszy. Może tylko spotkać się/ na chwilę, pogadać […] Spotkanie robocze. I tyle”). Im mniej u Szychowiak Szymborskiej, z próbami alegoryzowania lub tworzenia ironicznych, sprozaizowanych przypowiastek, tym bardziej jest dramatycznie i prawdziwie, tym bardziej niepokornie i buntowniczo. Cały cykl „wizyt domowych”, rozsianych po tomie, jest niebywale skromną i ciekawą próbą psychomachii, mierzenia się ze swoim rozchwianym, kruchym i nadwrażliwym wnętrzem. Jest też kilka wierszy o języku (równie niezobowiązujących, jak te o życiu), o lęku przed śmiercią i o małżeństwie („Lubię cię fragmentami. Bardzo rozsądna postawa,/ żeby tak jak kiedyś, nie ryczeć”), bo rodzina Szychowiaków ma wyjątkowy talent do tworzenia metaforycznych, czułych narracji o swoich członkach (vide Julii „Całe życie z moim ojcem”). „Trzeci migdał” czyta się na jednym oddechu, a potem wraca do niego, tak jak wraca się do kontemplacji siebie, swojej niezbywalnej pojedynczości i skończoności: z nutą ironii, która przykrywa dogłębny smutek i pasję życia.

Istnienie i nerwy - Karol Maliszewski ("Trzeci migdał")

Karol Maliszewski: Istnienie i nerwy

Książeczka sprawia wrażenie pomazanej. Wiem, że to taka koncepcja graficzna. Pewnie trafna, bo umożliwia czytanie niezobowiązujące, na luzie. Obok koślawych kresek proste literki, wobec których nie muszę się nadymać. Tak pomyślałem, wyobrażając sobie ten tom inaczej opracowany graficznie, na przykład wypełniony nobliwymi, nadobnymi rycinami. Spokój kreski, ład, harmonia, o, wtedy czytałoby się te wiersze tak, jakby wydały je „Zeszyty Literackie”. Wszystko to zalatywałoby Miłoszem, czyli określonym ustawieniem głosu, a potem oczekiwań. A więc ważne jest to, jak widzimy wiersze, w jakim środowisku typograficznym, bo to już nas wstępnie ustawia do komunii i komunikacji.
I to jest chyba słuszny trop. Nie mamy się nadymać. Nie tylko rysunki, ale również  wiersze nie chcą tego robić, intensywnie pracując nad skróceniem dystansu, nie mówiąc z wysokości ani wyniosłości. Co do ustawienia odbioru, to duży wpływ ma tytuł. Z tego, co pamiętam, trzeci migdał jest przypadłością dziecięcą. Aha, będę jak dziecko patrzeć na was i wasze sprawy, jakbym nigdy wcześniej na temat tego zużytego świata niczego sobie nie zakładała, rzuca na wstępie autorka. To znaczy, czytelnik tak sobie wyobraża jej założenia. Najpierw zniesienie dystansu, a potem dziecięca świeżość, spontaniczność w ponownym definiowaniu związków człowieka ze światem. Może niepotrzebnie tyle na siebie (i potencjalnego czytelnika) nałożyłem. Tyle wstępnych obserwacji. Rysunki, opracowanie graficzne, wygląd książki i tytuł. Oczywiście, czytelnik może zignorować te sygnały i od razu przejść do wierszy.
I co usłyszy już w drzwiach? Że za mało, że to w ogóle bryndza, że to nic, że może, że chwilowo. Jakbyśmy byli w jakiejś tymczasowej i chorej rzeczywistości, a na lekarza nie ma co liczyć, aczkolwiek obiecał wpaść z wizytą domową. Jednak sama wizja, że On gdzieś jest, ten symbol zdrowia i normalności, napędza bohaterkę do mówienia. I mówi tak, jakby coś komuś wygarniała, z pasją i przekonaniem. Być może, potem, po wszystkim, doktorek razem z Panem Bogiem jakoś ocenią jej wysiłki. Najciekawsze są jednak same wysiłki i  starania, żeby opowiedzieć o tym, co ją spotyka. Turlamy się od przygody do przygody, od przeżycia do przeżycia. Obserwujemy język, który z dziwną lekkością potrafi tym  traumatycznym doświadczeniom sprostać. Dla zimnego obserwatora to są tylko drobiazgi rozdmuchiwane przez egzaltację i dziecinną nadwrażliwość do Bóg wie jakich rozmiarów, dla mnie coś zdecydowanie więcej. Niczego pewnego nie wiemy o normalnych czy przepisowych  rozmiarach. Zatem ciekawe jest czytanie o przeżyciach kogoś, kto czuje tak  wielowymiarowo  (wielorozmiarowo). O tym, że  z wora każdemu leci jednak inaczej, dobrze opowiada wiersz Może
(…) Po drodze leci nam z tego wora jak leci, ktoś się potknie, ktoś inny przeskoczy. Będzie trochę śmiechu, zazgrzytają zęby. Czy zawsze musi być wszystkim po drodze?
Nie ma na najlepszych miejsc, jedynych wyjść, najpiękniejszych kobiet. To te nieszkodliwe kłamstwa, które lubimy, takie świecidełka.
Kto z was jest pewien, że chciał się urodzić, zanim się urodził – niech tutaj przyjdzie i skłamie.

I tutaj zwróciłbym uwagę na dwie trapiące autorkę rzeczy. Życie jako proces notorycznie odbiegający od oczekiwań i zawyżonych ideałów (gładkich zdań o życiu), więc rodzi się coraz bardziej kłopotliwe pytanie o tego, który skonstruował tak zawyżoną narrację. Czy tylko tradycja, kultura, religia nam to zafundowały, czy też może w samym człowieku istnieje taki bez przerwy wywyższający, idealizujący napęd – i co z nim zrobić? Oczywiście, pisanie wierszy staje się w tym świetle nieodzowne, bo trzeba sobie jakoś radzić. Werbalnie i pozawerbalnie – to drugie dotyczy osób, które wierszy nie piszą, a przecież też ich dotyka działanie mechanizmu uwznioślania i rozczarowywania.
Mirka Szychowiak, obłaskawiając ten temat, często wikła go w związek z drugą obserwacją. Jeżeli pierwsza ma charakter psychologiczno-egzystencjalny, to druga mierzy wyżej i jest – powiedzmy – z gruntu metafizyczno-teologiczna, pracując intensywnie nad ujawnianiem kłamstwa wyższego rzędu. Drobne kłamstwa pozwalające jakoś żyć (świecidełka) są niczym wobec kłamstwa generalnego, łagodzącego napięcia tworzące się wokół kwestii  wrzucenia w istnienia. Bo niby nikt się na świat nie prosił, a tu taki despekt – każą żyć i to wedle z góry ustalonej poprawności bycia. W tym kontekście rzeczywiście nikt nie ma pewności, że chciał się urodzić. A w innym miejscu czytamy, że  ciemność i śmierć to nie na moje nerwy.
Poezjowanie Mirki Szychowiak wyrasta z tych dwóch intencji (o, zapewne są jeszcze inne). Po pierwsze z konieczności świadczenia o tym, jakie to życie krępujące (w wersji bardziej bezpośredniej – pojebane), a po drugie z czegoś, co wcale wraz z modernizmem nie odeszło do lamusa, a zwie się tak zwanym bólem istnienia. Dwa motory napędzające niejednego liryka, niejedną liryczkę. Mówimy więc o ukrytej eschatologicznej energii, o ruchu języka zmierzającego w stronę pozostających w podobnej egzystencjalnej opresji czytelników. Jednak motor motorowi nierówny. Ten tutaj gra potężnie, a znaczy to, że znajduje właściwy, ludzki i codzienny, ton, by te ciężary nie tylko podrzucać, ale również razem z nami je dźwigać.
Karol Maliszewski

Lepiej

Chcę być kimś jeszcze oprócz siebie. Czegoś
mi brakuje w tym związku sam na sam. Może
kota, który zna lepsze miejsca, gdzie można
się wdrapać i schować. Dobrze bym się czuła
w wodzie, z jakąś niezbyt mięsożerną rybą,
niewidoczną na dnie, wtopioną w muł.

Dziwny stan, gdy nie chcesz się starać na
swój temat i musisz szukać innych wcieleń.
 
Myślisz wtedy: mogłabyś być czymś,
co niekoniecznie się rusza, ale jest żywe
i widzi, myśli, ma swój język, dom i mały
kawałek ziemi, gdzie nikt nie wejdzie
bez pytania. Ta noc, jakiś półprzytomny
sen, podrzucił mi kilka pomysłów.

Kartkuję je niecierpliwie, ale tam jest
za dużo mnie, za dużo moich słów.